Mười tháng trước, vào tháng 12 năm ngoái (2007), Sako, một con heo vòi Mã Lai, đã chào đời. Mới mười tháng tuổi, trông nó vẫn còn như một đứa bé, nhưng heo vòi lớn rất nhanh, và nó đã lớn bằng khoảng hai phần ba kích thước của mẹ nó, Liza.

Mặc dù chúng tôi chưa cân lại bé gần đây, nhưng lúc sinh bé nặng 8,35 kg, và chúng tôi ước tính hiện tại bé nặng khoảng 150 kg. Tuy nhiên, bất chấp vóc dáng to lớn, bé vẫn rất quấn quýt với mẹ, và đôi khi chúng tôi thấy bé ngủ trong khi vẫn đang bú mẹ.

Tuy nhiên, đã đến lúc chúng ta bắt đầu nghĩ đến việc tách mẹ và con. Dan, đứa bé sinh lần trước, là con đực, vì vậy chúng tôi quyết định tách bé khỏi mẹ và nuôi bé trong một phòng riêng trước khi bé tròn một tuổi. Sako là con cái, nên tôi nghĩ sẽ ổn nếu bé ở với mẹ ngay cả sau khi tròn một tuổi. Tuy nhiên, một vấn đề về không gian đã nảy sinh: phòng ngủ quá nhỏ.

Khi chúng tôi tách Liza và Dan ra, tiếng kêu xé lòng của Dan vang vọng khắp chuồng heo vòi. Nghĩ đến việc phải nghe tiếng kêu ấy một lần nữa khiến tôi nặng lòng, nhưng đó là điều chúng tôi phải làm vì tương lai của loài heo vòi.

Heo vòi Mã Lai dành phần lớn thời gian ban ngày để ngủ. Tôi ước mình có thể cho các bạn thấy nhiều hơn cảnh chúng di chuyển, nhưng tôi chưa tìm được cách nào tốt để làm điều đó, và tôi cảm thấy áy náy mỗi ngày về chuyện này.

Liza và Sako thường dành thời gian ngủ ở một góc khu vực trưng bày trong nhà khi vườn thú mở cửa, nhưng kể từ giữa tháng 9 năm nay, chúng dành nhiều thời gian hơn ở trong hồ bơi. Trước đây, chúng chỉ ở trong nước khoảng 30 phút rồi ra ngoài, nhưng giờ đây đôi khi chúng ở trong nước gần như cả ngày, từ sáng đến tối. Đây là lần đầu tiên chúng dành nhiều thời gian ở trong nước như vậy kể từ khi khu chuồng nuôi heo vòi Mã Lai hiện tại được mở cửa vào năm 2000.

Hai con cùng lặn xuống nước, sủi bọt khắp nơi, và không ngoi lên khá lâu. Chúng ở dưới nước lâu đến nỗi bạn bắt đầu lo lắng, "Chúng có sao không?", khi chúng đột nhiên ngoi đầu lên và lặn xuống tiếp. Có vẻ như chúng đang ngủ gật dưới nước. Tại sao chúng lại ở dưới nước lâu như vậy? Nếu trời nóng, lẽ ra chúng phải ở dưới nước từ tháng Bảy hoặc tháng Tám rồi. Có phải để tránh ruồi nhặng thường xuất hiện vào mùa thu không? -- Chúng ta không biết lý do thực sự.

Tuy nhiên, nó rất được khách tham quan yêu thích. Một số người chỉ nhìn thoáng qua rồi nói, "Kia có phải là hà mã không?". Những người khác chỉ nhận ra đó là heo vòi sau khi nhìn vào bảng chú thích hoặc khuôn mặt của con heo vòi.

Đối với trẻ em ở độ tuổi mẫu giáo, mặt nước chỉ ngang tầm mắt, vì vậy chúng dường như thích thú khi nhìn lên và xuống mặt nước. Trên thực tế, ngay cả người lớn cũng có thể tận hưởng một góc nhìn khác nếu họ ngồi xổm xuống.

Heo vòi hầu như luôn luôn đi vệ sinh khi xuống nước. Tất nhiên, chúng cũng đi vệ sinh bình thường trên cạn, nhưng chúng làm vậy thường xuyên hơn khi ở dưới nước. Hành vi này được cho là có liên quan đến môi trường sống của chúng. Trong trường hợp của Liza và Sako, chúng luôn luôn đi vệ sinh khi xuống hồ. Kết quả là, nếu chúng ở trong hồ cả ngày, nước hồ sẽ nhanh chóng chuyển sang màu nâu. Người trông coi cảm thấy nhẹ nhõm vì có thể quan sát những con heo vòi di chuyển xung quanh, nhưng mặt khác, anh ta lại bận rộn dọn dẹp hồ. --Chà, tôi đoán là hôm nay tôi lại phải bắt đầu dọn dẹp hồ rồi.

Ảnh trên: Mẹ và con gái cùng nhau xuống hồ bơi (Liza ở phía trước, Sako ở phía sau).
Ảnh bên dưới: Liza đang lặn

[Masakazu Ikoma, Nhân viên Chăm sóc và Trưng bày Động vật, Khu vườn phía Nam, Vườn thú Tama]

(Ngày 31 tháng 10 năm 2008)